Τζώρτζης Γιάννης

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στον κατάλογο του Μήνα Φωτογραφίας το 2008, με αφορμή την έκθεση φωτογραφίας του καλλιτέχνη στην γκαλερί Manifactura.

Εικόνες της ενέργειας

 Γιάννης Τζώρτζης

 

Η φωτογραφία αποϊστορικοποιεί τα στιγμιότυπα που αιχμαλωτίζει. Αποχαρακτηρίζει τα πρόσωπα που καταγράφει. Θρυμματίζει το χρόνο και απομονώνει τα κομμάτια του. Κάνει τον θεατή μεταφραστή μιας άφθογγης γλώσσας. Τον κάνει μάρτυρα μιας πραγματικότητας εκτός τόπου.

 Αντί για το υδροηλεκτρικό φράγμα της Ουαλίας, ο μεταφραστής βλέπει έναν καταρράκτη που αναβλύζει από τη γραμμή του ορίζοντα και ξεχύνεται ανάμεσα σε δυο βουνά. Αντί για τα βιοκλιματικά κτίρια της Δυτικής Σαχάρας, βλέπει αρχαϊκά γλυπτά από πηλό που ξασπρίζουν στον ήλιο. Ο αεραγωγός ενός κτιρίου κατασκευασμένου με βάση την εξοικονόμηση ενέργειας, μεταφράζεται ως τετράγωνο ακτινωτό φως που προβάλλει στο βάθος ενός τούνελ, ενώ μια απλή ανεμογεννήτρια στην Εύβοια γίνεται ουράνιο πουλί που πιάστηκε με ανοιγμένα τα φτερά στην ασπρόμαυρη επιφάνεια της φωτογραφικής χρονοπαγίδας.

 Οι τόποι που δεν είδαμε, τα πρόσωπα που δεν γνωρίσαμε, υπόκεινται στην επεξεργασία της κοινής μας κατανόησης. Η Λιβύη και το Gadames είναι μακριά, όμως το αίσθημα προστασίας που δοκιμάζεις κάτω από ένα υπόστεγο, η ανώμαλη επιφάνεια της πέτρας που φράζει τον καυτό ήλιο, το ανθρώπινο χαμόγελο μέσα απ’ όποια ενδυμασία κι αν προβάλει, τα σχήματα που αναγνωρίζεις στο χώμα ή στον ουρανό, είναι στοιχεία μιας οικουμενικής κουλτούρας, που εκπορεύεται από το σώμα και τη γη και απευθύνεται στην παγκόσμια μνήμη, που ισούται με τη βαθιά σωματοποιημένη μνήμη και την ανθρώπινη ομοιότητα.

 

Την περιπλάνηση στις αλήθειες των άλλων και την κατάδυση στα βάθη του εαυτού, καταγράφει ο Γιάννης Τζώρτζης από το 1986, ταξιδεύοντας αδιάκοπα σε τόπους βασανισμένους και ταυτόχρονα προικισμένους με ένστικτα που ενώνουν τη ζωή με την ανάγκη. Ένστικτα που εκλείπουν στον δυτικό κόσμο. Η ουσιαστική ανάγκη, που δεν τροφοδοτείται από άλλο lifestyle παρά εκείνο της επιβίωσης, η σχέση με την παράδοση, την τελετουργία και την φύση, είναι εικόνες τυλιγμένες με ευαισθησία στα ανάγλυφα φιλμ του Τζώρτζη.

 Μέλος της Royal Photographic Society της Μ.Βρετανίας, πολυβραβευμένος τόσο στην Αγγλία («Ταξιδιώτης Φωτογράφος» RPS 1993, Βραβείο “Jessop” Κέντρο Φωτογραφίας Σόλιχολλ 1996, 1997) όσο και στην Ελλάδα (Βραβείο φωτογραφικού διαγωνισμού της εφημερίδας «Το Βήμα» και του ΕΟΤ, 1999) συνδυάζει την απασχόλησή του ως Νομικού Συμβούλου στην ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας) με την καλλιτεχνική του δραστηριότητα.

 Οι 15 πανοραμικές φωτογραφίες που εκτίθενται στo πλαίσιo του Μήνα Φωτογραφίας, αποτελούν τμήμα μιας φιλόδοξης ταξιδιωτικής περιπέτειας, της Green Project. Η πιο πρόσφατη φάση της αφορά στη διαδρομή Αθήνα-Πεκίνο, που πραγματοποιήθηκε με οικολογικά αυτοκίνητα τον περασμένο Αύγουστο ως «Green Project 2008: Από τους δρόμους του μεταξιού στους δρόμους της ενέργειας». Η Green Project ξεκίνησε σαν πρωτοβουλία μιας ομάδας 73 επιστημόνων και καλλιτεχνών υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου Αθηναίων, με στόχο την αφύπνιση της περιβαλλοντικής συνείδησης μέσω της ενδυνάμωσης της σχέσης οικολογίας και πολιτισμού.

 

Η έκθεση “Green Project Phase II” αφορά κυρίως την ανάπτυξη της ιδέας της Green Project και τα ταξίδια του Τζώρτζη πριν την Κίνα. Ο φωτογράφος αναδεικνύει τη σχέση κουλτούρας και περιβάλλοντος, αποτυπώνοντας τις εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής που εντοπίζει στο αγροτικό και το αστικό τοπίο. Η ανθρώπινη φιγούρα δεν λείπει από τις φωτογραφίες του, άλλοτε ως κομμάτι του χώρου και άλλοτε ως κεντρική μορφή που προσδιορίζει τη σύνθεση. Όμως εκείνο που τονίζεται στη συγκεκριμένη δουλειά δεν είναι πια ο εαυτός ως Εγώ, δεν είναι το πρόσωπο και η εκφραστικότητά του. Είναι η συνειδητοποίηση ότι η ισχυρή ολιγαρχία της ανθρώπινης φυλής πάνω στην υπόλοιπη φύση, βασίζεται σ’ εκείνη τη μορφή αλαζονείας που γεννά η αδύνατη μνήμη.

 Η μηχανή που καβαλάει ο Τζώρτζης στα ταξίδια του, τρέχει τόσο γρήγορα όσο το βλέμμα. Σταματάει συχνά για να εστιάσει τον φακό της σε εκείνες τις εικόνες της καθημερινής ποίησης, τις αόρατες σε γυμνό οφθαλμό, που μιλούν όχι μόνο για το γεγονός που καταγράφουν αλλά και για την υφή του, τη μυρωδιά του, την αξία του. Στις φωτογραφίες του καταγράφεται η δυνατότητα ένταξης του ανθρώπου σε ένα περιβάλλον, το οποίο δεν καταπνίγει τις αντιστάσεις της φύσης, αλλά αντίθετα τις ευνοεί. Τα παν-οράματα του Τζώρτζη  γίνονται ενθυμήματα της ζωής των άλλων και ταυτόχρονα διαπολιτισμικοί δεσμοί. Μένει στον θεατή να τα μεταφράσει σε αίσθημα και μνήμη.

 Μ. Γ.

Νοέμβριος 2008

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s