Edward Gorey, ένας αμφίβολος επισκέπτης

.

Edward Gorey,

.

ένας αμφίβολος επισκέπτης

 

Gorey cat

 

«Κοιτάζω τα σχέδιά μου και λέω μέσα μου καμιά φορά:

Θεέ μου, πώς μπόρεσα να το κάνω αυτό;

Δεν νομίζω πως με τα χρόνια αποκτούμε περισσότερο ταλέντο

ή πως χάνουμε αυτό που έχουμε˙

νομίζω πως το μόνο που χάνουμε

είναι η θέληση να δημιουργήσουμε πράγματα»

Edward Gorey

.

Σαν σήμερα, 22 Φεβρουαρίου, πριν από 88 χρόνια γεννήθηκε στο Σικάγο ένας μυστήριος τύπος, που τίποτα δεν αποκλείει την πιθανότητα να ήταν μισός εξωγήινος. Ο Edward Gorey στην εφηβεία έβαφε τα νύχια του πράσινα και διέσχιζε ξυπόλητος τον δρόμο. Η ελευθερία των κάτω άκρων παρατάθηκε σε όλη του τη ζωή, κατά τη διάρκεια της οποίας (1925-2000) ξεφορτωνόταν τα παπούτσια του με την πρώτη ευκαιρία. Επίσης η ελευθερία του ανώτατου άνω άκρου, του κεφαλιού, επιβεβαιώνεται ποικιλοτρόπως από τις προκλητικές εικονογραφημένες ιστορίες του, που ισορροπούν (και χάνουν την ισορροπία) ανάμεσα στη δυνατότητα για χαρά και σε έναν μακάβριο μηδενισμό που την ακυρώνει.

 ed.gorey_flyingbikes

Πριν αποσυρθεί σε ένα εύτακτο χωριό της Μασαχουσέτης με τις γάτες του, που φημολογείται ότι νιαούριζαν στα γιαπωνέζικα, πρόλαβε να σπουδάσει γαλλική φιλολογία στο Χάρβαρντ και να ασχοληθεί πυρετωδώς με την ιαπωνική λογοτεχνία, να συνάψει φιλία με τους λογοτέχνες που σχημάτισαν κατόπιν τη «Σχολή της Νέας Υόρκης» (όπως ο John Ashbery) και να ιδρύσει το Poet’s Theatre. Υπήρξε ο ορισμός του sui generis, ένας αυθεντικά και παθιασμένα πολυσχιδής δημιουργός, ένας βραχμάνος χίπις που διατηρούσε άπειρες συλλογές (από βότσαλα, αποικιακά κουζινικά σκεύη, αφρικάνικα φυλαχτά, πάνινα ζωάκια, επεισόδια από σαπουνόπερες και ξύλινα αετώματα), λάτρευε το μπαλέτο και παρακολουθούσε φανατικά τον χορογράφο Μπαλανσίν, γύρω από τις παραστάσεις του οποίου ρύθμιζε το πρόγραμμα της υπόλοιπης ζωής του. Τέτοια ήταν η λατρεία του για τον χορογράφο καθώς και μεγάλη η επιρροή που του άσκησε (κωμικότητα, φαινομενική έλλειψη πλοκής), ώστε όταν ο Μπαλανσίν πέθανε, ο Γκόρεϋ φέρεται να είπε «όλα αυτά έχασαν εντελώς το νόημά τους» και να αποσύρθηκε πικραμένος στη Μασαχουσέτη.

 edward-gorey_epiplectic bicycle_10-docx

Ο μπαλετομανής Γκόρεϋ, με τα διάφορα ψευδώνυμα (αναγραμματισμούς του ονόματός του), υπήρξε, στον τρόπο που σκηνογραφούσε το μακάβριο, ένας πρόδρομος του Τιμ Μπάρτον. Οι εικονογραφημένες ιστορίες του έχουν τίτλους όπως «Το τερατώδες μωρό», «Η επικλινής σοφίτα», «Ο περίεργος καναπές», «Το άμοιρο παιδί» και φυσικά «Ο αμφίβολος επισκέπτης». Ο «αμφίβολος επισκέπτης» είναι το μόνο του βιβλίο που έχει μεταφραστεί στα ελληνικά (μτφρ. Σωτήρης Κακίσης, για την Άγρα 2012 και για την Ερατώ 2008), αλλά ευτυχώς αναμένονται και άλλα από τις εκδόσεις Άγρα. Επίσης είναι γνωστή η εικονογράφηση του Γκόρεϋ για «Το εγχειρίδιο πρακτικής γατικής του γερο-Πόσουμ» του Τ.Σ.Έλιοτ (μτφρ. Παυλίνα Παμπούδη, Άγρα, 2000), τα υπέροχα γατοποιήματα του Έλιοτ που αποτέλεσαν και το λιμπρέτο του θρυλικού μιούζικαλ CATS.

.

TSEliot_Gorey

.

Ο «μετρίως υπο-σεξουαλικός», «πολύ αντι-στυλ» (σύμφωνα με δικές του εκφράσεις) στυλίστας του κόμικ, τοποθετεί τα βιβλία του (σε μέγεθος σπιρτόκουτου, κι άλλοτε με τρισδιάστατες σελίδες) σε μυθικό χρόνο, ανάμεσα στη βικτωριανή εποχή και το 1900. Ο αστείος και συγκινητικός του «Αμφίβολος επισκέπτης» είναι ένα απροσδιόριστο ζωόμορφο πλάσμα που περπατάει στα δύο, το οποίο επισκέπτεται κάποια μεσάνυχτα κάποιου χειμώνα ένα αρχοντικό όπου κατοικεί μια βικτωριανή οικογένεια. Αβίαστα και εντελώς σουρεαλιστικά τον υποδέχονται να ζήσει ανάμεσά τους.

doubtfulguest

 «Πήρε μαζί τους πρωινό. Και νά τονε με βίτσιο,

τρώει το μέλι και τα τοστ, και λίγο απ’ το σερβίτσιο»

Η επιρροή που άσκησε ο Γκόρεϋ, ιδίως στην goth σκηνή της Αμερικής είναι τεράστια. Μια σύντομη περιήγηση στο Ίντερνετ και βρίσκει κανείς ένα σωρό τατουάζ εμπνευσμένα από τις εικόνες του. Στο Σαν Φρανσίσκο υπάρχει φεστιβάλ αφιερωμένο στην αισθητική του, το Edwardian Ball, ενώ πολλοί μουσικοί έχουν επηρεαστεί από τις ιδέες του, όπως οι Tiger Lilies στο άλμπουμ του 2003 “The Gorey end”.

.

http://www.youtube.com/watch?v=9Y11RAC_I0E

.

Το σκοτεινό χιούμορ του Γκόρεϋ αφιερώνεται στις πικρές εκδοχές μιας ανεκπλήρωτης τρυφερότητας. Ο συνδυασμός δίνει στις συλλήψεις του κάτι το απερίγραπτα ευάλωτο. Ο αμφίβολος επισκέπτης με τα πάνινα all-star του και το ριγέ κασκόλ είναι ένα πλάσμα εντελώς ανεξήγητο, ανάμεσα σε άνθρωπο και κατοικίδιο, ένας μικρός εξωγήινος με μαλακά παπούτσια που του επιτρέπουν να μπαινοβγαίνει στο Απροσδιόριστο και να χορεύει με άνεση τις μπαλετικές συνθέσεις του ευφάνταστου κι ανήσυχου δημιουργού του.

.

Edward Gorey_Αμφίβολος επισκέπτης

Μ.Γ.

.

*Σημείωση: (Οι πληροφορίες για τη ζωή του Γκόρεϋ αντλήθηκαν από το κείμενο του Πατρίκ Μωριέ, που συμπεριλαμβάνεται ως επίμετρο στο βιβλίο «Ο Αμφίβολος Επισκέπτης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα, σε μετάφραση Σωτήρη Κακίση)

.

.

Edward Gorey.2

.

.Edward Gorey.3

.

.edward gorey3m

m
edward_gorey_dracula.

.

edward gorey.

.

edward-gorey-kitties

..

Γεια σου Έντουαρντ,

στη φαντασία μας

 ελεύθερα να γατοπερπατάς

και να γατοδιαβαίνεις.

.

Advertisements

3 thoughts on “Edward Gorey, ένας αμφίβολος επισκέπτης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s