Κριτική για «Μπαλαντέρ» // ΕΦΣΥΝ

Μαρία Γιαγιάννου «Μπαλαντέρ, μια ερωτική εξτραβαγκάντσα»
.
.

Με τη γλώσσα της περιπλάνησης & της σάρκας

.

της Μαρίας Στασινοπούλου
από την Εφημερίδα Των Συντακτών
.

«Η επίγνωση της ευτυχίας μας λιώνει από ευτυχία. (Δεν κομπάζω, μόνο καταγράφω. Ίσως να δώσουμε αυτό το κείμενο στο θεωρητικό παιδί μας όταν είναι δεκαοχτώ. Να ξέρει τι περνούσα καθώς σε αγαπούσα και καθώς από το μέλλον σου φωνάζω ακόμα Σ’ αγαπώ)» λέει η αφηγήτρια της Γιαγιάννου στο ερώμενον πρόσωπο, όταν ήδη έχουν φτάσει στην «Κατατονία της Ευτυχίας», «αυτό που εννοούμε όταν λέμε “λιώνω” και καθώς λιώνω αποκαλύπτεται το φιτίλι μου∙ η γραμμή πλεύσης μου».

Ενας μεγάλος έρωτας ψάχνει τρόπους να συγκροτήσει την ταυτότητά του για να καταλήξει: «Εγώ τους αγαπώ όλους επειδή αγαπώ εσένα. Και επειδή με αγαπάς».

Το Μπαλαντέρ, μια ερωτική εξτραβαγκάντσα είναι το πέμπτο κατά σειρά βιβλίο της Μαρίας Γιαγιάννου. Εχουν προηγηθεί: Ο Ταξιδιώτης του Αλλοτε (πεζοποιήματα), η Μελανίππη (μυθιστόρημα), το θεατρικό Εκτός Εαυτού και τα δοκίμια Μεταμοντέρνος Έρως. Ένας τέτοιος μεταμοντέρνος -ίσως όμως και τελείως κλασικός- έρωτας αναλύεται και στο καινούργιο της βιβλίο.

Θα μπορούσε να ’ναι διηγήματα με κοινό θέμα τη γλώσσα του σώματος ή τη γλώσσα του νοήματος ή το νόημα της γλώσσας. Η εντύπωσή μου είναι ότι πρόκειται για μυθιστόρημα, νουβέλα καλύτερα λόγω έκτασης, πάνω στο προαιώνιο θέμα του έρωτα που γεννιέται, παγιώνεται και ύστερα διαλύεται, θρυμματίζεται, καταρρέει. Έρωτας δίχως όρους και όρια, πηγή αυτογνωσίας και αυτοεπίγνωσης, σε ένα περίεργο γλωσσολογικό παραλήρημα.

Εξάλλου αυτό ακριβώς δηλώνει και ο υπότιτλος «Μια ερωτική εξτραβαγκάντσα»∙ τι άλλο είναι η εξτραβαγκάντσα από παράνοια, παραλογισμό, ιδιοτροπία, εξωφρενισμό και υπερβολή.

Πρόκειται για βιβλίο ανορθόδοξο, γεμάτο λογικές αντιφάσεις και νοηματικές αντιθέσεις. Με εμμονή στον ορισμό και την ονοματολογία, χειρίζεται έξοχα το απατηλό παιχνίδι των λέξεων. Στο πρώτο κιόλας κομμάτι με τον τίτλο «Γλωσσολογία» παρακολουθούμε ένα έξυπνο γλωσσολογικό παιχνίδι παρεξηγήσεων και εσωτερικών παράλληλων μονολόγων, σε αντιφατικό διάλογο που όμως καταλήγει σε συμφωνία. Η πολυσημία της λέξης απειλεί τη συνεννόηση και δυσχεραίνει την επικοινωνία, αλλά και σε φτάνει στην απόλυτη απογείωση.

Στα δύο ανεπίδοτα γράμματα, με τον τίτλο «Επιστολογραφία» και «Συγγνώμη» αντίστοιχα, γραμμένα με διαφορά ωρών, ένας καταιγισμός από ύβρεις και κατάρες για τον χωρισμό, στο πρώτο, και η προσπάθεια επανόρθωσης γεμάτη χιούμορ, ειρωνεία, σαρκασμό, στο δεύτερο∙ όλα για να κρυφτεί ο σπαραγμός.

Απίστευτη ευρηματικότητα σε ερωτικά υποκοριστικά και υμνητικά λόγια στη «Θεολογία». Ενδιαφέρον διαφυλικό πινγκ πονγκ, λόγος για το άρρεν και το θήλυ στο «Φυλολογία»: «Είμαστε το Σώμα μας και οι βυθοί μας». Στο τελευταίο κομμάτι «Σημειολογία», και όχι μόνον, η Γιαγιάννου αποκαθιστά τις προθέσεις της και μνημονεύει από τους δασκάλους τον Μπαρτ, στα Αποσπάσματα ερωτικού λόγου του οποίου θα εντοπίζαμε τον κοντινό της πρόγονο. Αλλού έχει παραπέμψει σε Μπατάιγ, Μπαντιού, Εμπειρίκο, Ελύτη, αλλά και Πλάτωνα.

«Μαγικά πράγματα συμβαίνουν μόνον όταν δεν παλεύουμε για να τα αποκτήσουμε – όταν παλεύουμε και τα αποκτάμε, ονομάζονται “αποζημιώσεις”», λέει η Γιαγιάννου. Το Μπαλαντέρ είναι και μαγεία και αποζημίωση μαζί, αποφαίνεται ο αναγνώστης.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

12.3.16

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s