Απόστολος Γιαγιάννος / Έκθεση γλυπτικής 2017 / το αυγό του ανθρώπου

Η gallery genesis

παρουσιάζει την έκθεση γλυπτικής του

Απόστολου Γιαγιάννου

το αυγό του ανθρώπου

Επιμέλεια: Μαρία Γιαγιάννου

 

Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Γιώργος Τζάνερης

Εγκαίνια: Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου 2017 / Ώρα 20:00

Διάρκεια: 21 Σεπτεμβρίου έως 14 Οκτωβρίου 2017

Απόστολος Γιαγιάννος_Πόλεμος_Genesis gallery_210917

Απόστολος Γιαγιάννος, Πόλεμος, ορείχαλκος και οβίδες πυροβόλου άρματος, 2017

 

Την Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου 2017, στις 20:00, εγκαινιάζεται στη γκαλερί Genesis (Χάρητος 35, Κολωνάκι) η έκθεση γλυπτικής του Απόστολου Γιαγιάννου «Το αυγό του ανθρώπου» σε επιμέλεια Μαρίας Γιαγιάννου. Μετά από ογδόντα ατομικές εκθέσεις ζωγραφικής στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μελετώντας πάντα τις δυνατότητες της φόρμας στις δύο και τις τρεις διαστάσεις, και πέντε χρόνια μετά την τελευταία του ατομική έκθεση στην Αθήνα, ο καλλιτέχνης παρουσιάζει αποκλειστικά γλυπτική˙ ένα εντυπωσιακό αλληγορικό ensemble, όπου στο κέντρο δεσπόζει εκθαμβωτικό το Αυγό.

Το αυγό είναι ένα από τα ισχυρότερα σύμβολα της φιλοσοφίας, της μυθολογίας, της λογοτεχνίας. Το τέλειο ελλειψοειδές σχήμα του έχει γίνει αντικείμενο άπειρων εικαστικών πειραματισμών, διάκοσμος αρχαιοελληνικών ζωφόρων, σύμβολο του σουρεαλισμού, μεταμοντέρνο αρχιτεκτονικό περίβλημα. Η επιστροφή στο αυγό, στο καταφύγιο «πριν την αρχή», θα είναι πάντα η φαντασίωση μιας ουτοπίας που υπόσχεται την επανεκκίνηση της ζωής.

Η νέα δουλειά του Απόστολου Γιαγιάννου εστιάζει στην αρχετυπική μορφή του Αυγού, ως μαντικής σφαίρας όπου τα μέλλοντα καθρεφτίζονται στην επιφάνεια από την οποία εκπηγάζουν. Οι οβάλ γυαλιστερές μήτρες, άψογες στο σχήμα και λείες στην αφή, μοιάζουν αδιάρρηκτες. Από μια τέλεια κυκλική οπή – ωσάν το αυγό να μην σπάει αλλά να αποκαλύπτει την πύλη του με το πάτημα ενός κουμπιού ως τεχνολογικό γκάτζετ – ξεπροβάλλουν οι εκπλήξεις μιας απρόοπτης γέννησης. Άλλοτε δυστοπική, άλλοτε ευτοπική, κάθε μορφή βγαίνει στο φως σαν ένας οιωνός για το ανθρώπινο πεπρωμένο.

Η έκθεση αποτελείται από μία πολυμερή γλυπτική εγκατάσταση με αυγά και κοράκια, βασισμένη στην ιδέα της αιώνιας επανάληψης του ίδιου και της διαρκούς παραλλαγής του. Σαν κάθε ανθρώπινη ζωή, που έχει πάντα το ίδιο τέλος αλλά πολύ διαφορετική πορεία, τα αυγά είναι όμοια αλλά και εντελώς διαφορετικά. Η κοινωνία (άλλοτε ως δημιουργός κι άλλοτε ως καταστροφέας) ενσωματώνεται στο αυγό του ανθρώπου και γίνεται μέρος μιας εκπληκτικής γέννησης.

Πολεμικές οβίδες, μια κάνουλα που βγάζει χρώμα, ένα πόδι κατσίκας, μια μάσκα οξυγόνου, ένα αυγό που γεννάει αυγά – μερικές από τις εκδοχές της εικονοπλασίας του καλλιτέχνη που, φλερτάροντας τολμηρά με τον σουρεαλισμό και την ποπ-αρτ, μιλά για τα εναγώνια υπαρξιακά ερωτήματα «ποιος είμαι/ πού ανήκω/ με τι εργαλεία θα ανοίξω δρόμο/ ποια εργαλεία θα με εξουσιάσουν». Χρόνος, χρώμα, χρήμα, ζωή, θάνατος, άτομο, κοινωνία˙ όλα τά ‘χει το αυγό.

 

Σε κάθε ένα από τα αινιγματικά ωά, ο Απόστολος Γιαγιάννος ενώνει σφαιρικά την αρχή και το τέλος, το αίτιο και το αιτιατό. Η τέχνη υποδέχεται τον κόρακα, πιστωτή του χρόνου που κρούει την πόρτα, και απαντά με πρωτοτυπία και πικρό χιούμορ. Εκδοχές μιας χαρούμενης επιστήμης, που παίρνει το σχήμα και το χρώμα του πανηγυρικού σαρκασμού, περίπου τρεις εξάδες αυγά από μπρούντζο έρχονται να ενώσουν την ύλη της καθημερινότητας με μια μεταφυσική προφητεία. Καθένας βρίσκει το αυγό που τον καθρεφτίζει. Στην γκαλερί Genesis, μέχρι τις 14 Οκτωβρίου.

 

Απόστολος Γιαγιάννος_Θηλαστικό_Genesis gallery_210917

Απόστολος Γιαγιάννος, Θηλαστικό,  Ορείχαλκος και βαλσαμωμένο πόδι τράγου, 2017

 

Απόστολος Γιαγιάννος_Θάλασσα_Genesis gallery_210917

Απόστολος Γιαγιάννος, Θάλασσα, ορείχαλκος, κοχύλι, ακρυλικό, 2017

 

***

Φωτογράφιση: Κώστας Βίττης

 

Advertisements

Μάριον Ιγγλέση / homo faber / έκθεση

.

Θα χαρούμε πολύ να σας δούμε

στα εγκαίνια της ατομικής έκθεσης της

Μάριον Ιγγλέση

// HOMO FABER //

Πέμπτη 12 Ιανουαρίου, 19.30 

στην αίθουσα τέχνης

«Έκφραση – Γιάννα Γραμματοπούλου» (Βαλαωρίτου 9α)

*

Θεωρητική επιμέλεια/ κείμενο: Μαρία Γιαγιάννου

v5

Ένα ανορθόδοξο κοπάδι γαϊδάρων ακροβατεί πάνω στα κιβώτια μιας αέναης μετακόμισης˙ μια πολιτεία Λωτοφάγων λιώνει μέσα στη γλυκιά απάθεια της λήθης του σώματος˙ μια σειρά πολύχρωμων χαρακτικών γίνεται η υφασμάτινη βάση μοτίβων επικοινωνίας προς εξαφάνιση. Δύο γλυπτικές εγκαταστάσεις και μία σειρά χαρακτικών συνθέτουν ένα σύνολο αφηγηματικών παραλλαγών πάνω στο θέμα της (επιτυχημένης ή όχι) προσπάθειας του ανθρώπου να ελέγξει τη μοίρα και το περιβάλλον του με τη χρήση εργαλείων. Το γαϊδούρι, ο λωτός, η γραφή – και φυσικά το ίδιο το ανθρώπινο σώμα – είναι τα πολυεργαλεία που επιλέγει η Ιγγλέση να ανιχνεύσει με χιούμορ, συμπόνια και σαρκασμό.

Ο πηλός stoneware είναι η πρώτη ύλη της εγκατάστασης από γαϊδούρια που μάχονται, υπερίπτανται, υπερφορτώνονται, καθώς και της ομάδας μοναχικών ανθρώπινων σωμάτων που μοιάζουν αδειασμένα. Σε αντίστιξη με τα γκρίζα γλυπτά οι λινοτυπίες, σε πολύ λεπτό χαρτί που η εικαστικός το μεταχειρίζεται σαν ύφασμα, έχουν πανηγυρικά χρώματα που συχνά υποκρύπτουν ένα σκοτεινό μήνυμα παραπέμποντας στην υφαντική τέχνη της Δυτικής Αφρικής. Η πολύγλωσση ταυτότητά της Ιγγλέση και η εμπειρία της στις χώρες της Αφρικής αφήνουν το στίγμα τους στην έκθεση Homo Faber, αποκαλύπτοντας ένα είδος «αφρικάνικης κρυπτομνησίας», που διαπερνά τόσο τις γλυπτικές της εγκαταστάσεις όσο και το πανόραμα των χαρακτικών.

Η πεισματική επιβίωση της ανθρωπότητας σε διελκυστίνδα με την πεισματική αυτοκαταστροφή της, ανοίγει τις πύλες προς ένα θέμα που προσεγγίζεται υπαινικτικά και εις βάθος, μέσα από την επεξεργασία και παρουσίαση τριών συστημάτων που αρχικά μοιάζουν απόμακρα μεταξύ τους, μέχρι κανείς να διακρίνει το λεπτό νήμα που τα ενώνει. Η καλλιτέχνις καταθέτει την εικαστική της μελέτη πάνω στα ανθρώπινα εργαλεία, με μια ευρεία έννοια, ως προεκτάσεις του νου. Κάθε επινόηση απολήγει στα χέρια, τα οποία ασκώντας την εκτελεστική εξουσία, χτίζουν τα όρια της δράσης και ρυθμίζουν τη μοίρα του ανθρώπου-δημιουργού σε συνάφεια με τη μοίρα του ζώου. Η ίδια η καλλιτέχνις, ως Homo Faber, κατασκευάζει ένα αισθητικό σύμπαν με πολιτική και διαπολιτισμική σημασία.

Βιογραφικό 

Η Μάριον Ιγγλέση γεννήθηκε στην Αθήνα και έζησε στη Γκάνα, τη Νιγηρία, το Λίβανο, την Ιταλία, τις ΗΠΑ, και τη Γαλλία. Είναι εικαστικός, σκηνογράφος και επιμελήτρια εκθέσεων. Μετά το πτυχίο Αγγλικής λογοτεχνίας στο Deree College, Αθήνα (1982-85), έκανε Μεταπτυχιακό (M.F.A.) στη σκηνογραφία θεάτρου στο Brandeis University, Βοστόνη (1986-89). Εργάστηκε ως σκηνογράφος στη Νέα Υόρκη, την Αθήνα και το Παρίσι, στο θέατρο, την όπερα, τον κινηματογράφο και τη διαφήμιση (1989 -2003). Από το 2005 έως το 2009 ήταν υπεύθυνη για τη διοργάνωση και την επιμέλεια εκθέσεων στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Μεταξύ 2009 και 2014 σπούδασε στο Τμήμα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών του Α.Π.Θ., απ’ όπου πήρε πτυχίο Ζωγραφικής το 2014. Το 2010-11 πήγε με υποτροφία ERASMUS στο Istanbul Bilgi University, Κωνσταντινούπολη, όπου εστίασε στο animation, στην τυπογραφία και στη φωτογραφία. Η δουλειά της βρίσκεται σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, τη Γαλλία, την Τουρκία και την Ελβετία καθώς και στη συλλογή του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Η έκθεση Homo Faber είναι η δεύτερη ατομική της.

* Τη θεωρητική επιμέλεια και το κείμενο της έκθεσης υπογράφει η συγγραφέας Μαρία Γιαγιάννου.

Διάρκεια: 12 Ιανουαρίου – 4 Φεβρουαρίου 2017

marion-inglessi_homo-faber-linocut-print-190x100

marion-inglessi_homo-faber-lotus-eater-stoneware-19-x16-x18

Περισσότερα στοιχεία, στο fb event: εδώ

Άνγκρια // Φεστιβάλ Αναλόγιο 2016 // Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν

angria_drawing-by-ioko

Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αναλογίου 2016

 

ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΡΟΛΟΥ ΚΟΥΝ

 

σας προσκαλούμε

στην πρώτη παρουσίαση του θεατρικού έργου

 
 
άΝΓΚΡΙΑ
της Μαρίας Γιαγιάννου
 
 

Τρίτη 4 Οκτωβρίου, 6:30 μ.μ.

 

Φρυνίχου 14, Πλάκα

Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Αρβανιτάκης
Βοηθός σκηνοθέτη: Μαρία Δαμασιώτη

.
Παίζουν:

Μαίρη Μηνά, 

Γωγώ Παπαϊωάννου,

Μαρία Πετεβή,

Γιώργος Δικαίος,

Γρηγορία Μεθενίτη,

Κωνσταντίνος Γιουρνάς,

Παναγιώτης Γαβρέλας,

Ιωάννης Κοτίδης

(απόφοιτοι της δραματικής σχολής του Ωδείου Αθηνών)

 

Για το έργο:

Τα αδέλφια Βροντή μεταβαίνουν από μια πολλά υποσχόμενη παιδική ηλικία στην ενήλικη ακύρωση των προσδοκιών τους.  Μια οικογενειακή δραμεντί που ξεκινά από την ιδέα ότι ο Άντον Τσέχοφ θα μπορούσε να έχει εμπνευστεί τις «Τρεις Αδελφές» από τη ζωή των Σάρλοτ, Έμιλι & Αν Μπροντέ (κορυφαίας λογοτεχνικής τριάδας του 19ου αι).

Στην πλοκή του έργου η παραπάνω σύμπτωση ενσωματώνεται σε μια νέα θεατρική τοπιογραφία. Ο τίτλος αναφέρεται στο φανταστικό βασίλειο που επινόησαν τα μικρά αδέλφια Μπροντέ. Η Άνγκρια είναι ο τόπος της προσδοκίας, μια παιδική «Μόσχα». Τα όνειρα όμως βουλιάζουν στον βαλτότοπο της καθημερινότητας. Μόνο από εκεί μπορούν και πάλι να αναδυθούν.

Ενσωματωμένη εικόνα 2
* φωτό: Γιώργος Παυλάκος

.

Το έργο θα παρουσιαστεί για μία βραδιά.

.

Τηλ. κρατήσεων:
 
Είσοδος: 5 ευρώ
 
 

.

*Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλώ πατήστε εδώ.

 
.
Ενσωματωμένη εικόνα 1
.
Για το Φεστιβάλ Αναλόγιο: 
.
Το Φεστιβάλ ΑΝΑΛΟΓΙΟ 2016, πιστό στο ραντεβού του με το ελληνικό κοινό επιστρέφει από τις 20 Σεπτεμβρίου ως τις 4 Οκτωβρίου στη σκηνή της Φρυνίχου με ένα πρόγραμμα που συνενώνει το «παλιό» με το «νέο» και δίνει έμφαση στη συνέχεια.
.
Από το 2005, χρονιά της πρώτης του διοργάνωσης έως σήμερα, έχουν ανεβεί περισσότερες από 100 παραστάσεις και έχουν γίνει εκατοντάδες παράλληλες εκδηλώσεις: εργαστήρια, στρογγυλά τραπέζια, αναγνώσεις, παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους και διαλέξεις.
.
Εκατοντάδες δημιουργοί (συγγραφείς, πανεπιστημιακοί, σκηνοθέτες, χορευτές, ηθοποιοί, visual artists, κ.ά.) έχουν υποστηρίξει με τη δουλειά και το μεράκι τους τη διοργάνωση. Κάποιοι από αυτούς, που εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο κοινό μέσα από το φεστιβάλ, έχουν ήδη γίνει γνωστοί στα θεατρικά πράγματα της χώρας. Γεγονός που αποδεικνύει τη σοβαρότητα της επιλογής των έργων και ότι ακόμη, στις δύσκολες ημέρες που ζούμε, το φεστιβάλ δρα και ως φυτώριο ταλέντων και προωθεί την ελληνική δραματουργία.
.
Το ‘ΑΝΑΛΟΓΙΟ 2016’ χωρίζεται σε δύο ενότητες, οι οποίες είναι:
1) Ο ελληνικός Διαφωτισμός
2) Θέατρο και λογοτεχνία
.
Το ΑΝΑΛΟΓΙΟ 2016 τελεί υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού, του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου, του Ιδρύματος Χοσέ Σαραμάγκου, του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου της Unesco και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Μοντρεάλ.
.
Με την ευγενική υποστήριξη ΙΔΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΟΥ Φ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ANALOGIO FESTIVAL 2016
.
Καλλιτεχνική διεύθυνση: Σίσσυ Παπαθανασίου
Οργάνωση παραγωγής: Νεφέλη Συρίγου
Βοηθοί Παραγωγής: Δώρα Χουρσανίδου, Σιλένα Τριβιζά
Σκηνικός χώρος: Ζωή Μολυβδά Φαμέλη
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Υπεύθυνος ηλεκτρολόγος: Βασίλης Κανελλόπουλος
Σχεδιασμός έντυπου & ηλεκτρονικού υλικού: Μαρία Στέφωση
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Γεωργία Ζούμπα
.
Θέατρο Τέχνης – Σκηνή Φρυνίχου
Φρυνίχου 14, Πλάκα, τηλ. 210 32 22 464
Μετρό, Σταθμός Ακρόπολη
Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ Αναλόγιο εδώ: https://www.facebook.com/events/1395200970508452 και στην σελίδα https://www.facebook.com/analogiofestival

Κριτική για «Μπαλαντέρ» // ΕΦΣΥΝ

Μαρία Γιαγιάννου «Μπαλαντέρ, μια ερωτική εξτραβαγκάντσα»
.
.

Με τη γλώσσα της περιπλάνησης & της σάρκας

.

της Μαρίας Στασινοπούλου
από την Εφημερίδα Των Συντακτών
.

«Η επίγνωση της ευτυχίας μας λιώνει από ευτυχία. (Δεν κομπάζω, μόνο καταγράφω. Ίσως να δώσουμε αυτό το κείμενο στο θεωρητικό παιδί μας όταν είναι δεκαοχτώ. Να ξέρει τι περνούσα καθώς σε αγαπούσα και καθώς από το μέλλον σου φωνάζω ακόμα Σ’ αγαπώ)» λέει η αφηγήτρια της Γιαγιάννου στο ερώμενον πρόσωπο, όταν ήδη έχουν φτάσει στην «Κατατονία της Ευτυχίας», «αυτό που εννοούμε όταν λέμε “λιώνω” και καθώς λιώνω αποκαλύπτεται το φιτίλι μου∙ η γραμμή πλεύσης μου».

Ενας μεγάλος έρωτας ψάχνει τρόπους να συγκροτήσει την ταυτότητά του για να καταλήξει: «Εγώ τους αγαπώ όλους επειδή αγαπώ εσένα. Και επειδή με αγαπάς».

Το Μπαλαντέρ, μια ερωτική εξτραβαγκάντσα είναι το πέμπτο κατά σειρά βιβλίο της Μαρίας Γιαγιάννου. Εχουν προηγηθεί: Ο Ταξιδιώτης του Αλλοτε (πεζοποιήματα), η Μελανίππη (μυθιστόρημα), το θεατρικό Εκτός Εαυτού και τα δοκίμια Μεταμοντέρνος Έρως. Ένας τέτοιος μεταμοντέρνος -ίσως όμως και τελείως κλασικός- έρωτας αναλύεται και στο καινούργιο της βιβλίο.

Θα μπορούσε να ’ναι διηγήματα με κοινό θέμα τη γλώσσα του σώματος ή τη γλώσσα του νοήματος ή το νόημα της γλώσσας. Η εντύπωσή μου είναι ότι πρόκειται για μυθιστόρημα, νουβέλα καλύτερα λόγω έκτασης, πάνω στο προαιώνιο θέμα του έρωτα που γεννιέται, παγιώνεται και ύστερα διαλύεται, θρυμματίζεται, καταρρέει. Έρωτας δίχως όρους και όρια, πηγή αυτογνωσίας και αυτοεπίγνωσης, σε ένα περίεργο γλωσσολογικό παραλήρημα.

Εξάλλου αυτό ακριβώς δηλώνει και ο υπότιτλος «Μια ερωτική εξτραβαγκάντσα»∙ τι άλλο είναι η εξτραβαγκάντσα από παράνοια, παραλογισμό, ιδιοτροπία, εξωφρενισμό και υπερβολή.

Πρόκειται για βιβλίο ανορθόδοξο, γεμάτο λογικές αντιφάσεις και νοηματικές αντιθέσεις. Με εμμονή στον ορισμό και την ονοματολογία, χειρίζεται έξοχα το απατηλό παιχνίδι των λέξεων. Στο πρώτο κιόλας κομμάτι με τον τίτλο «Γλωσσολογία» παρακολουθούμε ένα έξυπνο γλωσσολογικό παιχνίδι παρεξηγήσεων και εσωτερικών παράλληλων μονολόγων, σε αντιφατικό διάλογο που όμως καταλήγει σε συμφωνία. Η πολυσημία της λέξης απειλεί τη συνεννόηση και δυσχεραίνει την επικοινωνία, αλλά και σε φτάνει στην απόλυτη απογείωση.

Στα δύο ανεπίδοτα γράμματα, με τον τίτλο «Επιστολογραφία» και «Συγγνώμη» αντίστοιχα, γραμμένα με διαφορά ωρών, ένας καταιγισμός από ύβρεις και κατάρες για τον χωρισμό, στο πρώτο, και η προσπάθεια επανόρθωσης γεμάτη χιούμορ, ειρωνεία, σαρκασμό, στο δεύτερο∙ όλα για να κρυφτεί ο σπαραγμός.

Απίστευτη ευρηματικότητα σε ερωτικά υποκοριστικά και υμνητικά λόγια στη «Θεολογία». Ενδιαφέρον διαφυλικό πινγκ πονγκ, λόγος για το άρρεν και το θήλυ στο «Φυλολογία»: «Είμαστε το Σώμα μας και οι βυθοί μας». Στο τελευταίο κομμάτι «Σημειολογία», και όχι μόνον, η Γιαγιάννου αποκαθιστά τις προθέσεις της και μνημονεύει από τους δασκάλους τον Μπαρτ, στα Αποσπάσματα ερωτικού λόγου του οποίου θα εντοπίζαμε τον κοντινό της πρόγονο. Αλλού έχει παραπέμψει σε Μπατάιγ, Μπαντιού, Εμπειρίκο, Ελύτη, αλλά και Πλάτωνα.

«Μαγικά πράγματα συμβαίνουν μόνον όταν δεν παλεύουμε για να τα αποκτήσουμε – όταν παλεύουμε και τα αποκτάμε, ονομάζονται “αποζημιώσεις”», λέει η Γιαγιάννου. Το Μπαλαντέρ είναι και μαγεία και αποζημίωση μαζί, αποφαίνεται ο αναγνώστης.

Ολόκληρο το άρθρο εδώ

12.3.16

Μπαλαντέρ // Κριτική στη Θράκα από τον Αντώνη Ψάλτη

Το Βιβλίο της Εβδομάδας 

στη Θράκα

από τον Αντώνη Ψάλτη

{ακολουθεί απόσπασμα της κριτικής}

[…]

Να λοιπόν γιατί “ Μπαλαντέρ ”. Διότι αμέριμνος και άφυλος άγγελος, περιπατητής και χαρτοκλέφτης (γιατί καρδιές σε χαρτιά ζωγραφίζουμε σε όλες τις ηλικίες, ως αν να είναι η ερωτευμένη καρδιά λεπτή και αδύναμη σαν χαρτί τετραδίου) μας “ ψειρίζει ” (ήτοι : αβίαστα και δίχως να το αντιληφθούμε κλέβει) τα συναισθήματά και μας αφήνει πανί ταπί από προστατευτικές άμυνες εφησυχασμού. Με μπαλαντέρ όμως ομοιάζει και το βιβλίο της Γιαγιάννου. Όλα τα κείμενα μπορεί μεν να συνθετουν ένα σύνολο, αλλά το καθένα μπορεί να λειτουργήσει και αυθύπαρκτο. Μπορεί να φαίνεται καλύτερο να διαβαστεί το βιβλίο με την σειρά που τυπώθηκε, από την αρχή μέχρι το τέλος, αλλά και κατά τύχη ή κατά προτίμηση να διαβαστούν τα μικροκείμενα που το απαρτίζουν η σύνθεση πάλι θα αναδυθεί, όπως ακριβώς συνδυάζουμε κατά το δοκούν τα φύλλα στο Koum – Kan. Στην σύνθεση του βιβλίου (που δεν θα το έλεγα ούτε μυθιστόρημα, ούτε νουβέλα, αλλά μια sui generis αφηγηματική παρτιτούρα) διηθίζεται μια ερωτική ιστορία, ή καλύτερα η ερωτική ιστορία. Με χιούμορ, με πάθος, με εκρήξεις ισορροπημένα ευφυών λογοπαιγνίων, με τρυφερή (από “ παιδική ”, “ μικρομέγαλη ”, και “ σοβαρά ποιητική ”) λεξιπλαστική δεινότητα, με λυγμικές κι εμπαθείς εντάσεις η Γιαγιάννου (κυρίως σε πρώτο πρόσωπο) μιλάει με λογοτεχνική άνεση για όλα τα περιστατικά, όλα τα συναισθήματα (μη παραλείποντας τα επεισόδια του χωρισμού) και για το ένα και μοναδικό αντικείμενο, το σώμα, που περικλείουν, περιφέρουν και συνθέτουν το παιχνίδι του έρωτα δύο ανθρώπων.

Η συνέχεια της κριτικής του Αντώνη Ψάλτη, εδώ

***

Μπαλαντέρ / Κριτική στην Καθημερινή

Ευφρόσυνη ερωτογραφία

Η Κατερίνα Σχινά γράφει για τον «Μπαλαντέρ» στην Καθημερινή.

.

.

ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΓΙΑΝΝΟΥ

Μπαλαντέρ. Μια ερωτική εξτραβαγκάντσα
εκδ. Μελάνι, σελ. 80

.

Ανάβαση στην κλίμακα του ερωτικού αισθήματος, όπως σε μια άλλη κλίμακα του Ιακώβ, βήμα το βήμα είναι η «ερωτική εξτραβαγκάντσα» της νεαρής συγγραφέως. Πρώτο βήμα, η απόφαση της δέσμευσης – ένας καθημερινός μόχθος, μια μεταφραστική τελετουργία εν ονόματι της συνεννόησης. Υστερα έρχεται η συγκέντρωση της δύναμης και η απελευθέρωσή της στο ενεργειακό κανάλι του έρωτα. Το ψυχανέμισμα της ενότητας είναι το τρίτο βήμα· όμως, ενώ το Εγώ αποφασίζει να βιώσει την ένωση με τον Αλλον, ακόμα παραπαίει, αμφιβάλλει, οπισθοδρομεί. Ωσπου πατάει το τελευταίο σκαλί – και τότε παραδίδει τα πάντα. Αφήνεται να διαχυθεί σε μια πραγματικότητα που δεν είναι παρά η ακτινοβολούσα επιδοκιμασία της ζωής. Ολη η ύπαρξη μεταμορφώνεται σ’ έναν διάφανο φορέα, μέσω του οποίου λάμπει η μοναδικότητα του έρωτα. Ο κόσμος χαμογελά. Η αιωνιότητα έχει κερδηθεί, συμπυκνωμένη σε μια στιγμή.

Η Μαρία Γιαγιάννου αντλεί από τη βασική ιδέα της ποίησης, της ένωσης δηλαδή της αντήχησης και της σημασίας η οποία επιτρέπει να «ειπωθεί ο κόσμος», για να δώσει φωνή στο σώμα, που στο βιβλίο της ασθμαίνει και κραυγάζει, τραγουδάει και τσιρίζει, χορεύει και χοροπηδά, γυμνώνεται, εκτίθεται, προσφέρεται, παίρνει, μεταμορφώνεται σε αντηχείο της δονούμενης, δισυπόστατης ύλης που είναι το ερωτικό ζευγάρι, ανοίγεται και πλαταίνει, διαστέλλεται, ενώνεται με το πνεύμα. Και τότε, το πανηγύρι των αισθήσεων συναντιέται με τη γιορτή της σκέψης, η ελευθερία με τον αισθησιασμό και οι ερωτευμένοι, παρόντες μέσα στον εαυτό τους και ταυτόχρονα έξω απ’ αυτόν, στραμμένοι προς τον άλλον, διψασμένοι για πληρότητα, επιτέλους, ξεδιψούν. Για να ξαναδιψάσουν, ασφαλώς, ύστερα από λίγο. Γιατί καθώς γράφει η συγγραφέας, «η επιθυμία γεννιέται από την εκπλήρωση και όχι από την αναβολή».

Εγκώμιο ή προσευχή προς το αγαπημένο πρόσωπο, ο Μπαλαντέρ είναι η ιστορία των ονομάτων του: ονόματα επινοημένα, ποιητικά ή κυριολεκτικά, ευφυή και κωμικά, αφελή και χαϊδευτικά· ένας ύμνος της αφηγήτριας στο Εσύ, που δεν είναι σύμβολο, δεν είναι ιδεώδες, δεν είναι η απάντηση στις ευχές της, δεν είναι φάντασμα, αλλά ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ένας εαυτός πλήρης που απολακτίζει κάθε περιττολογία και αποστέργει κάθε αναγωγή. Οιστρηλατημένη από έρωτα, η υμνωδός μας εγκωμιάζει τα μάτια του αγαπημένου εξυγιαίνοντας τον Μπατάιγ, βροντοφωνάζει την αγάπη της για όλες, ακόμη και τις πιο ιδιωτικές, λειτουργίες του σώματός του, μεταμορφώνει το φθαρτό σώμα σε τόπο ανταρσίας, διαρρηγνύοντας την υλικότητά του και ταυτόχρονα ποθώντας την, ακυρώνοντας την ιστορικότητά του και ταυτόχρονα μνημειώνοντάς την, μ’ άλλα λόγια γεύεται ώς το κουκούτσι την «ωραία οπώρα» του έρωτα ανακουφίζοντας την αμφίθυμη νεάνιδα του Εμπειρίκου. Η Γιαγιάννου ξεδιπλώνει μια γλώσσα μεθυσμένη από τους ίδιους τους χυμούς της. Ανοίγει την πόρτα σε μια φαντασία αχαλίνωτη, εγκαθιστά το πεζογράφημά της στον μυχό της ποίησης. Με μια τόλμη που αιφνιδιάζει, σαρώνει φιλοσόφους και πεζογράφους, ποιητές και ψυχαναλυτές. Αν της χρειάζονται, είναι για να λειτουργήσουν σαν αντίλογος, ή σαν συνοδευτικός ψίθυρος στα σημεία που η σωματικότητα της γραφής συναντιέται με την αφαιρετικότητα της σκέψης και η ποιητικοπεζογραφία της ερωτοτροπεί με το δοκίμιο. Τις περισσότερες, ωστόσο, φορές, τους χρησιμοποιεί σαν θαρραλέα αντίστιξη στη μονομανή ερωτογραφία της.

Επιθυμία υπέρβασης σαρκωμένη σε λέξεις, υπέρβασης του χώρου και του χρόνου, των αναστολών και των περιορισμών, της γλώσσας και των σημασιών της, υπέρβασης ακόμη και των φύλων που τη στιγμή του έρωτα συγχέονται και αλληλοπεριχωρούνται, «υπερπροσδιορισμένα και απροσδιόριστα», είναι αυτό το βιβλίο-ταξίδι – και ο υπερβατικός τόπος όπου φτάνουν στο τέλος οι εραστές, δεν είναι παρά μια πολιτεία, που τη χτίζει η συγγραφέας και την αναγορεύει βασιλεύουσα, γαληνή και μαζί πυριφλεγή. Είναι μια πόλη που δημιουργείται από τη συγχώνευση δύο γειτονικών επικρατειών, της Αγάπης και του Ερωτα –Αγέρωτα την ονομάζει– όπου κυβερνάει το σώμα των εραστών και το πολίτευμα είναι η Κατατονία της ευτυχίας, εκείνο το λιώσιμο, το αποκάρωμα των αισθήσεων, η ευτυχία της πλησμονής. Κι εδώ η συγγραφέας αποδεικνύει πως η λογοτεχνία και ο έρωτας μπορούν να πηγάσουν όχι μονάχα από το έλλειμμα, όπως προσπάθησε να πείσει, αιώνες τώρα, η πεσιμιστική, θανατολαγνική ερωτογραφία, αλλά και από το περίσσευμα.

Κατερίνα Σχινά
25.12.15
.

Συνέντευξη στο blog του Ηλία Νίσαρη

Συζήτηση με τον Ηλία Νίσαρη

 

«Μια κουβέντα με τη Μαρία Γιαγιάννου» (Απόσπασμα) || Τη Μαρία τη Γιαγιάννου τη συνάντησα πρώτη φορά στο θρυλικό πλέον κτήριο της Καλαμιώτου 2, που κάποτε στέγαζε τις αποθήκες της Πειραϊκής Πατραϊκής και αργότερα, όλως περιέργως, για σχεδόν είκοσι χρόνια, το πολύπαθο αλλά πάντα ενδιαφέρον και αξιόλογο Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών, από το οποίο αποφοιτήσαμε και οι δύο (εγώ με κάμποση καθυστέρηση). Σε ένα μάθημα επιλογής του τρίτου έτους, με τίτλο Μουσική και Επικοινωνία, η Μαρία παρουσίασε ένα απόγευμα μια εργασία πάνω στο μπλουζ – μια παρουσίαση που είχε να κάνει όχι με την ίδια τη μουσική, τους ρυθμούς, τις μελωδίες και τις αρμονίες της, αλλά με την αίσθηση που το συγκεκριμένο είδος αφήνει στον ακροατή. Αυτή ήταν η πρώτη μας γνωριμία. Αργότερα ξαναβρεθήκαμε στο μεταπτυχιακό του ίδιου Τμήματος, με θέμα αμιγώς μουσικό (Επικοινωνία και Μουσική Κουλτούρα λεγόταν) κι από τότε τα λέμε πότε-πότε, ανταλλάσσοντας απόψεις για τη λογοτεχνία, τη μουσική και άλλα «δεινά». Η Μ. Γιαγιάννου αποτελεί μια ιδιαίτερη (σαφώς με την καλή έννοια) περίπτωση λογοτέχνη, όχι μόνο λόγω της λογοπλαστικής της ικανότητας, αλλά και λόγω της οξείας φαντασίας της. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ένα βιβλίο δοκιμιακού χαρακτήρα, τον «Μεταμοντέρνο Έρωτα», μαζί με τον Γιώργο Λαμπράκο και τον Δημήτρη Νάκο. Με αφορμή αυτό το βιβλίο έγινε η κουβέντα που ακολουθεί.

Elias Nisaris Blog

Μ.Υ